Samorządy współtworzą program Kongresu Nowej Mobilności 2026. Miasta wskazały kluczowe wyzwania

To, jak będą wyglądać polskie miasta w 2030 roku, rozstrzyga się już dziś. Depopulacja, transformacja energetyczna, jakość powietrza, rozwój metropolii, bezpieczeństwo czy wykorzystanie sztucznej inteligencji w zarządzaniu miastami to wyzwania, których nie da się już rozpatrywać oddzielnie. Właśnie o nich dyskutowali przedstawiciele miast, metropolii i regionów podczas pierwszego posiedzenia Samorządowej Rady Programowej Kongresu Nowej Mobilności 2026. Efektem spotkania jest lista priorytetów, które znajdą odzwierciedlenie w programie tegorocznej edycji Kongresu.

Kongres Nowej Mobilności 2026 odbędzie się w dniach 23–25 września w Katowicach. To największe w Europie Środkowo-Wschodniej wydarzenie poświęcone przyszłości miast, mobilności, energetyki i technologii. W ubiegłorocznej edycji uczestniczyło blisko 1000 przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego, a łącznie ponad 7500 uczestników z Polski i zagranicy. W tym roku jeszcze większy nacisk zostanie położony na perspektywę samorządów oraz wymianę doświadczeń między miastami i regionami.

Pierwsze posiedzenie Samorządowej Rady Programowej KNM 2026

W spotkaniu, którego gospodarzem było Miasto Stołeczne Warszawa, udział wzięli przedstawiciele m.in. Warszawy, Krakowa, Wrocławia, Łodzi, Gdańska, Jaworzna, Rzeszowa, Chorzowa, Płocka, Pabianic, Chełma, Suwałk, Białej Podlaskiej, Bytomia, Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, Obszaru Metropolitalnego Gdańsk-Gdynia-Sopot oraz Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego.

„Polskie miasta stoją dziś przed wyzwaniami, które jeszcze kilka lat temu rozpatrywaliśmy osobno. Mobilność, energetyka, mieszkalnictwo, jakość powietrza, bezpieczeństwo czy cyfryzacja to jednak w praktyce elementy jednej układanki. Dlatego zależy nam, aby Kongres Nowej Mobilności był miejscem, w którym samorządy wspólnie definiują długoterminowe kierunki rozwoju miast i regionów. Samorządowa Rada Programowa jest ważnym krokiem w budowaniu takiej platformy dialogu” – Agata Wiśniewska-Mazur, Członkini Zarządu Polskiego Stowarzyszenia Nowej Mobilności.

Kluczowe wyzwania dla polskich miast

Wśród najważniejszych tematów omówionych przez uczestników posiedzenia znalazły się: transformacja energetyczna samorządów, rozwój mieszkalnictwa i planowanie przestrzenne, integracja transportowa i rozwój metropolii, poprawa jakości powietrza, odporność miast na kryzysy, wykorzystanie danych i sztucznej inteligencji w zarządzaniu miastem, a także depopulacja, suburbanizacja i konkurencja o mieszkańców.

Łączy nas depopulacja

Wiele wyzwań dotyczy zarówno największych metropolii, jak i miast średniej wielkości. Na ich długofalowy charakter zwrócił uwagę Prezydent Białej Podlaskiej, podkreślając, że decyzje podejmowane dziś będą odczuwalne przez całe dekady.

„Najistotniejsze wyzwania, przed którymi stoją dziś samorządy, to depopulacja i suburbanizacja. Prognozy GUS pokazują, że poza kilkoma metropoliami nasze miasta i regiony mogą w ciągu dwóch dekad zmierzyć się z kilkunasto-, a nawet dwudziestoprocentową degradacją demograficzną. To czynnik, który już dziś kształtuje nasze decyzje – od planów ogólnych, przez sieć żłobków, przedszkoli i szkół, po planowanie mieszkalnictwa i transportu.” – wskazuje Michał Litwiniuk, Prezydent Miasta Biała Podlaska.

Kolej metropolitalna i integracja transportowa

Wyzwania dużych aglomeracji koncentrują się z także wokół integracji transportowej i przepustowości infrastruktury kolejowej. We Wrocławiu, którego aglomeracja przekroczyła już milion mieszkańców, to właśnie kolej ma stać się realną alternatywą dla setek tysięcy samochodów wjeżdżających codziennie do miasta.

„Aglomeracja wrocławska liczy już dziś ponad milion mieszkańców, dlatego kluczowy jest dla nas rozwój infrastruktury kolejowej. Dziś Wrocław Główny nie ma już wystarczającej przepustowości, a to bariera dla rozwoju połączeń. Tymczasem każdego dnia do Wrocławia wjeżdża 240–250 tysięcy samochodów – i to właśnie kolej może być dla nich realną alternatywą – mówi Paulina Tyniec-Piszcz, Zastępczyni Dyrektora Departamentu Infrastruktury i Transportu Urzędu Miejskiego Wrocławia.

Mobilność to także komunikacja z mieszkańcami

Uczestnicy Rady zwrócili uwagę, że o powodzeniu zmian w miastach decyduje nie tylko technologia, ale i sposób rozmowy z mieszkańcami.

„Z prac Rady płynie jeden wyraźny wniosek: musimy mówić nie tylko o transporcie miejskim i metropolitalnym, ale też o komunikacji społecznej – o tym, jak rozmawiać z mieszkańcami o trudnych, ale koniecznych zmianach. W dobie mediów społecznościowych to szczególne wyzwanie. Dlatego absolutnie kluczowe jest dla nas powiązanie mobilności z planowaniem miast – to zagadnienie, które omówimy podczas KNM na scenach Urban Stage i Mobility Stage” – wskazuje Marcin Domański, zastępca Dyrektora w Departamencie Komunikacji i Transportu, Górnośląsko-Zagłębiowskej Metropolii (GZM).

Program KNM 2026 – od finansowania po AI w administracji

Tematy wskazane przez samorządowców znajdą odzwierciedlenie w programie KNM 2026. Wśród zagadnień poświęconych sektorowi publicznemu znajdą się m.in. finansowanie inwestycji samorządowych, transformacja energetyczna miast, jakość powietrza i wdrażanie nowych regulacji środowiskowych, rozwój transportu publicznego i mobilności regionalnej, wykorzystanie sztucznej inteligencji w administracji, bezpieczeństwo infrastruktury oraz budowanie odporności miast na zmiany klimatyczne i geopolityczne.

Liderzy miejskich transformacji w Katowicach

Program tegorocznej edycji współtworzą nie tylko przedstawiciele polskich samorządów, ale również eksperci i liderzy miejskich transformacji z Europy i Ameryki Północnej. W Katowicach wystąpią m.in. przedstawiciele Aten, Bolonii, Detroit, Lizbony, Oslo, Stuttgartu, Toronto, Umeå oraz innych miast wdrażających najbardziej innowacyjne rozwiązania w obszarze mobilności, energetyki i rozwoju miejskiego. W rezultacie KNM 2026 będzie okazją do konfrontacji polskich doświadczeń z rozwiązaniami wdrażanymi przez liderów miejskich transformacji z całego świata.

Bezpłatny udział dla sektora publicznego

Przedstawiciele sektora publicznego, w tym samorządów, mogą wziąć udział w Kongresie bezpłatnie, w ramach pakietu Public Sector Pass.

Rejestracja: https://tickets.kongresnowejmobilnosci.pl/registration?ticket=nw9dszkbch

Program wydarzenia: https://kongresnowejmobilnosci.pl/program-knm-2026/

Więcej informacji: www.kongresnowejmobilnosci.pl